Ogród fruktyfikujący króla Jana i królowej Marysieńki

Po obu stronach dziedzińca pałacowego utworzony został kwaterowy ogród owocowo-warzywny, tak zwany „ogród fruktyfikujący”. Były to symetrycznie skomponowane ogrody z niewielką ilością kwiatów, głównie lawendy. Pośrodku każdego pasma ogrodu znajdowała się studnia ułatwiająca pracę ogrodnikom królewskim.

Źródło ilustracji: © 1995-2005 Missouri Botanical Garden http://www.illustratedgarden.org

Poszczególne kwatery owego ogrodu fruktyfikującego obsadzano różnymi warzywami, m.in. melonami (Cucumis melo), karczochami (Cynara scolymus), drzewami owocowymi. W źródłach możemy przeczytać opisy sadów, w których „owoców różnych siła: gruszek, iabłek, wiszen, sliw, wina, brzoskwiń” . Były tam też morele, jabłka zwane moskiewskimi i francuskimi oraz różnego rodzaju zioła: bazylia, tymianek, dziurawiec, hyzop, kminek, kolendra, lubczyk, majeranek, mięta i wiele innych.

Ogród użytkowy znajdował się także w części południowej rezydencji. Wybudowano tam figarnię i pomarańczarnię, gdzie przechowywano figi (Ficus carica, migdały (Amygdalus communis), morwy (Morus) oraz drzewka cytrusowe: pomarańcze (Citrus aurantium) i cytryny (Citrus limonium), które latem wystawiano do ogrodu.

O tym, że w ogrodach Wilanowskich znajdowały się cytrusy oraz prawdopodobnie kasztany jadalne, świadczy list króla do żony, królowej Marysieńki:

Agrest; Źródło ilustracji: © 1995-2005 Missouri Botanical Garden http://www.illustratedgarden.org

„Ciokolatę jeśli Wć masz, moja duszo, przyślij mi Wć; tylko by garnuszka potrzeba, choćby wziąć ten u M. des Noyers, a taki mu odrobić kazać; także i to drewno do kłócenia albo zamieszania. Cytryny, pomarańcze, kasztany jeżeliby były, przyślij mi Wć moja duszo...”(list Jana Sobieskiego do Marysieńki z 25 lipca 1665).

W tej części ważne miejsce zajmowała również Góra Bachusowa porośnięta winoroślą: „Na południe od pałacu przez ogród włoski wiodło przejście do gospodarczej części rezydencji. Składał się na nią ogród użytkowy i folwark. W obrębie ogrodu użytkowego wyróżnić można pomarańczarnie i figarnię oraz górę Bachusową. Była tu urządzona jakoby piwnica, zawierająca zimne schowki na różnego rodzaju napoje, łagodne i wyskokowe”.

Źródło ilustracji (wizerunek ogórka i agrestu): © 1995-2005 Missouri Botanical Garden http://www.illustratedgarden.org