Priami Jerzy Aleksander (1640-1699)

Priami Jerzy Aleksander (1640-1699) wydawca gazet. Był synem bogatego i wpływowego kupca i rajcy krakowskiego, Gerarda Priamiego, wywodzącego się z Lukki. W młodości przebywał za granicą, gdzie świetnie poznał kilka języków obcych. Przed r. 1683 uzyskał szlachectwo W tym roku Jan III mianował go sekretarzem królewskim i nadał przywilej na rozprowadzanie „nowin”. Priami rozpoczął wydawanie cotygodniowych gazetek „Nova Exotica – Nowiny Zagraniczne”, po polsku i po łacinie, z myślą o informowaniu dworu królewskiego i dostojników z Korony i Litwy. Pisemka te były drukowane lub przepisywane. Zawierały głównie wiadomości polityczne z kraju i zagranicy, a czasem też ekonomiczne. Kolejny przywilej królewski z r. 1695 zagwarantował Priamiemu wyłączność na publikowanie gazet po polsku, łacinie i po włosku, król zwalniał też jego publikacje od opłat pocztowych. Monopol Priamiego naruszyli być może Mikołaj Schedel albo Józef Pestalocci, jest prawdopodobne, że któryś z nich wydawał jedno z dwóch pism „ Awizy wszelakie (… ) drukowane w Krakowie” lub „Wiadomości różne cudzoziemskie z Krakowa” ukazujących się w r. 1696. Priami wniósł skargę przeciw Schedlowi o bezprawne wydawanie „Nowin”. Rada miejska Krakowa zakazała obu jego konkurentom wydawania pism informacyjnych. W r. 1697 Priami dostał tytuł sekretarza królewskiego od Augusta II, nowy król udzielił mu też przywileju na wydawanie nowin i rozpowszechnianie ich bez opłat pocztowych. Niewykluczone, że Priami był wydawcą łacińskiego miesięcznika informacyjno – kulturalnego „Mercurius Polonicus”, którego trzy numery ukazały się w r. 1698, być może w Krakowie.


Wnętrze biblioteki króla Jana III w pałacu w Wilanowie