Imiona bohatyrów głoszą

Pośrodku fasady ogrodowej nad wejściem do pałacu widoczne jest trofeum Herkulesa. Jest nim szeroko rozpięta lwia skóra, na której przedstawiono postać skrzydlatego Geniusza – dobrego ducha i opiekuna. Nasz wzrok ponownie przykuwają złociste puklerze. Umieszczone na wysuniętych alkierzach tarcze powiązano z dwoma herbami państwowymi – Polski (Orzeł) i Litwy (Pogoń). Tarcza Sobieskiego ma więc chronić całą Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Herb Litwy - Pogoń - na elewacji wschodniej pałacu wilanowskiego. Fot. W. Holnicki.

Dobrą wróżbę związaną z panowaniem Jana III Sobieskiego potwierdzają mozaikowe przedstawienia Sybilli umieszczone na ścianach bocznych. Złocistą fasadę pałacu od strony ogrodu zdobią medaliony przedstawiające heroiny i herosów ze świata antycznego. Wszystkim dawnym bohaterom i bohaterkom patronuje para królewska, którą ukazano na złocistych medalionach znajdujących się powyżej okien drugiego piętra. Poniżej, między oknami pierwszego piętra umieszczono medaliony przedstawiające z profilu postacie męskie po lewej stronie i kobiece po prawej. Litewski herb Pogoń otaczają medaliony z wizerunkami bliźniąt – Kastora i Polluksa z jednej strony, zaś Bachusa z drugiej. Na lewej ścianie bocznej przedstawiony został cesarz Konstantyn Wielki, a na frontowej ukazano kolejno profile: bohaterskiego Achillesa, rzymskiego wodza Marka Antoniusza i Aleksandra Wielkiego. Odpowiadają im medaliony z postaciami dzielnych kobiet umieszczone po stronie prawej: Rzymianki Lukrecji, która wolała śmierć niż hańbę, egipskiej królowej Kleopatry i legendarnej władczyni babilońskiej Semiramidy, a także kreteńskiej księżniczki Ariadny na ścianie bocznej. Postacie kobiece znajdujące się w medalionach otaczających herb Polski Orła to kapłanka Westa po lewej i rzymska Sybilla po prawej stronie. Zgodnie z dawnymi wzorami ikonograficznymi Achilles i Aleksander Macedoński przedstawieni zostali w hełmach, a Marek Antoniusz w promienistym wieńcu.

Wszyscy bohaterowie symbolizują męstwo i waleczność Sobieskiego. Odwzorowane w medalionach kobiety uosabiają czystość, urodę i rozsądek królowej Marysieńki.

Medaliony z popiersiami Jana III i Marii Kazimiery na elewacji wschodniej pałacu wilanowskiego. Fot. W. Holnicki.

Wśród innych postaci umieszczonych w medalionach odnaleźć można na fasadzie południowej Andromedę i Perseusza oraz króla trojańskiego Priama i jego małżonkę Hekubę, a na fasadzie północnej ich synową Andromachę, żonę walecznego Hektora.