Order Orła Białego

Cudzoziemskie tytuły i ordery pojawiły się na dworach polskich w pierwszej połowie XVI wieku. W 1525 cesarz rzymski Karol V obdarzył Zygmunta I Orderem Złotego Runa. Większość kolejnych władców także została uhonorowana tym odznaczeniem. W pierwszej połowie XVI wieku rozpowszechnił się również zwyczaj noszenia na łańcuchach lub wstęgach medali. Były one rozdawane przez panujących, zasłużonym dygnitarzom i szlachcie, podczas uroczystości familijnych – zaślubin, imienin, koronacji. Nieco później rozpowszechniły się także medale historyczne bite dla upamiętnienia doniosłych wydarzeń dziejowych. Obdarowani medalami nosili je na piersiach na złotych łańcuchach lub specjalnych wstęgach. Rozdawnictwo odznaczeń zmniejszyło się za króla Jana Kazimierza. Medali nie bili już Michał Korybut oraz Jan III, chociaż obdarowywali zasłużonych swymi wizerunkami.

Order Orła Białego i Gwiazda Orderu Orła Białego (kliknij by wyświetlić wszystkie ilustracje)

Pierwsze orderowe odznaczenie w Polsce powstało w czasie dwukrólewia, gdy stronnictwa Stanisława Leszczyńskiego i Augusta II starły się osadzić na tronie swego kandydata, a wojska szwedzkie Karola XII pustoszyły kraj. 1 września 1705 roku w Tykocinie August II ustanowił medal dla swoich zwolenników. Na jednej stronie widniał wizerunek orła białego i dewiza Pro Fide, Rege et Lege (Za Wiarę, Króla i Prawo), a na odwrocie monogram królewski i napis Augustus Rex. W 1709 roku po zwycięstwie Piotra I pod Połtawą, August zastąpił medal właściwym orderem. W latach następnych zmieniał on swój wygląd, by w końcu zostać zniesionym przez cara. Order przywrócono po pierwszej wojnie światowej.