Romanowski Jan Karol h. Bożawola

Romanowski Jan Karol h. Bożawola (zm. po 1683 r.), rotmistrz, podkomorzy chełmski, poseł na sejm. Prawdopodobnie od 1652 r. służył w armii koronnej. Uczestniczył w kampanii żwanieckiej (1653) i walkach z siłami kozacko-rosyjskimi na Ukrainie (1654). W okresie Potopu pozostał wierny Janowi Kazimierzowi; walczył w kampanii zimowo-wiosennej, w bitwie warszawskiej i wyprawie wielkopolskiej (1656), walkach z  Siedmiogrodzianami Jerzego Rakoczego (1657), brał udział w pułku jazdy Jana Sobieskiego w oblężeniu Torunia (1658). Jesienią 1660 r. uczestniczył w kampanii ukraińskiej, walcząc w bitwach pod Cudnowem, Lubarem i Słobodyszczami. W latach 1661-3 wziął udział w konfederacji niepłatnego wojska. W 1662 r. został mianowany chorążym chełmskim, w 1664 po raz pierwszy posłował na sejm. W okresie rokoszu Jerzego Lubomirskiego opowiedział się po stronie króla Jana Kazimierza, walcząc 13 VII 1666 r. przeciw oddziałom rokoszan pod Mątwami.

Bitwa pod Chocimiem, płaskorzeźba na attyce pałacu w Wilanowie, koniec XVII w.; fot. A. Indyk

Jeździł jako poseł na sejmy 1667, 1668 (wszystkie trzy), 1669 (elekcyjny, a prawdopodobnie również koronacyjny) i 1670 r. (wiosenny); w późniejszych latach bywał na sejmach jako przedstawiciel żołnierzy. W 1671 r. wziął udział w kampanii ukrainnej Sobieskiego; w grudniu, zaskoczony nagłym atakiem Kozaków Piotra Doroszenki, poniósł porażkę pod Trościańcem.

W sporze między Michałem Korybutem Wiśniowieckim a malkontentami opowiedział się po stronie władcy. 14 X 1672 r. podpisał prokrólewską konfederację gołąbską, ale już w listopadzie został oskarżony o działalność antykrólewską. 10-11 XI 1673 r. na czele chorągwi kozackiej walczył w bitwie chocimskiej, następnie uczestniczył w działaniach Mikołaja Hieronima Sieniawskiego w Mołdawii. Posłował na sejm elekcyjny (1674) i koronacyjny (1676) Jana III Sobieskiego, a także sejm grodzieński 1678/9 r. Jesienią 1674 r. wziął udział w walkach na Podolu i Ukrainie, uczestnicząc w zdobyciu Baru, Kalnika, Bracławia i Niemirowa. Od wiosny 1675 r. na czele chorągwi pancernej pułku królewskiego kontynuował walkę pod Pawołoczą, Szarogrodem i Czerniechowcami, w sierpniu brał udział w bitwie z Tatarami pod Lwowem. W 1676 r. awansował na podkomorzego chełmskiego. We wrześniu-październiku tego roku uczestniczył w obronie obozu pod Żurawnem. Podczas sejmu 1683 r. został obrany komisarzem do rozmów z Rosją, w pracach komisji nie wziął jednak udziału. Zmarł zapewne wkrótce po 1683 r.