Schlieben Jan Teodor h. własnego

Schlieben Jan Teodor h. własnego (1638-1695), wojewoda inflancki. Przed r. 1659 przeszedł z wyznania ewangelicko-augsburskiego na katolicyzm. Porzucił gwardię przyboczną elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma i w r. 1660 został przyjęty na dwór króla Jana Kazimierza, ponadto na królewskie zlecenie prowadził w Prusach Książęcych zaciągi wojska, które następnie poprowadził do walk na Ukrainę.

Wyprawa na czambuły tatarskie, płaskorzeźba na attyce pałacu w Wilanowie, koniec XVII w.; fot. A. Indyk

Po powrocie do Prus Książęcych prowadził działalność przeciw elektorowi, ściągając na siebie restrykcje. Uchodząc przed nimi zaciągnął się do armii polskiej i walczył w l. 1663-4 przeciw Rosji w kampanii zadnieprzańskiej. Nabył posiadłości w Prusach Królewskich, co umożliwiło mu udział w życiu politycznym Rzeczypospolitej. Po abdykacji Jana Kazimierza przeciwdziałał kandydaturze pruskiej, poparł na elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1669). Kontynuował działalność przeciw elektorowi brandenburskiemu, za co groziły mu represje i oskarżenie o zdradę, jednak władze Prus Książęcych nie zdecydowały się uwięzić Schliebena, ani  skonfiskować jego dóbr.

Walczył pod dowództwem Jana Sobieskiego  przeciw Tatarom i Turcji (1672-6), oddał na niego glos na elekcji w r. 1674. Był także dworzaninem króla Jana III, a w r. 1677 został wojewodą inflanckim. Odegrał sporą rolę w polityce bałtyckiej  Jana III Sobieskiego; obawiano się go na dworze pruskim, znając powiązania z niechętną elektorom szlachtą pruską. Po upadku planów bałtyckich Schlieben wycofał się z polityki. Z małżeństwa z ewangeliczką, Heleną Elżbietą  von Eulenburg miał dwóch synów i trzy córki.