Toussaint de Forbin-Janson – nadzwyczajny ambasador Francji w Polsce

Pochodził z prowansalskiego rodu markizów Janson. Urodzony 1 października 1631 roku w Mane w Prowansji, po odbyciu studiów teologicznych wstąpił do zakonu maltańskiego. Dzięki wstawiennictwu biskupa Digne otrzymał godność koadjutora. W roku 1656 został wyświęcony na tytularnego biskupa Filadelfii w Arabii. W roku 1658 król mianował go biskupem Marsylii. Ponieważ godność ta wiązała się z udziałem w Stanach Prowansji, Toussaint de Forbin, wkroczył w świat polityki, gdzie Ludwik XIV miał okazję docenić jego zdolności. W maju 1674 roku król wysłał go do Polski, by występował w roli nadzwyczajnego ambasadora na sejmie elekcyjnym po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Sejm udzielił mu audiencji 11 maja. We Francji panowało przekonanie, że Jan III Sobieski koronę zawdzięcza właśnie Forbinowi.

Jan III Sobieski, mal. Jan Tricius, 1676, z kolekcji Muzeum Pałacu w Wilanowie. Fot. Z. Reszka.

W roku 1679 Ludwik XIV powierzył Forbinowi biskupstwo Beauvais, a w roku 1689 mianował go komandorem orderu Świętego Ducha. Kolejne lata Forbin spędził w Rzymie, gdzie reprezentował interesy Francji.

Sobieski, wdzięczny za poparcie w czasie elekcji, starał się zdobyć dla biskupa Beauvais kapelusz kardynalski. Przy tej okazji, jak opowiada Philippe Dupont, król przeżył rozczarowanie postawą papieża. "Król nominował do kapelusza kardynalskiego biskupa Beauvais z rodu Forbin. Innocenty XI dokonał promocji zgodnie z życzeniami królów, zupełnie pomijając króla Polski. Niezadowolenie Sobieskiego było tym większe, że człowiek, którego proponował, i którego losem się zajmował, nie powinien zostać odsunięty od tej godności, do której predestynowały go zarówno urodzenie i zasługi, jak cnota i wykształcenie. Dlatego też król nie ukrywał wobec papieża swojego rozżalenia". Dopiero Aleksander VIII zadośćuczynił królowi, dając kapelusz kardynalski Forbinowi w roku 1690.

Kardynał Forbin-Janson zmarł w Paryżu 24 marca 1713 roku po długiej chorobie. Pochowany został w katedrze w Beauvais.