Vanitas vanitatum et omnia vanitas – Marność nad marnościami i wszystko marność

Cytat ten został zaczerpnięty z biblijnej Księgi Koheleta. Pełne pesymizmu słowa przypadły do gustu szczególnie ludziom żyjącym w okresie baroku. Przypominały o względności i nietrwałości rzeczy i zdarzeń. Rozkosze świata marnego stały się jednym z ulubionych tematów dla poetów, takich jak Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn czy Zbigniew Morsztyn. Ideę marności i przemijania obrazowała także sztuka. Motyw vanitas, wprowadzany poprzez kontrast takich przedmiotów jak: perły, koronki, czaszki i krucyfiksy był bardzo czytelny i miał wielką siłę oddziaływania.

Starzec w celi rozmyślający nad czaszką, akwaforta, XVIII w.; rycina ze zbiorów Biblioteki Narodowej