Wystawa „Wokół herbaty, kawy i czekolady”

Do Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie na wystawę „Wokół herbaty, kawy i czekolady” zapraszalśmy w dniach 29 kwietnia 2014 r. – 31 grudnia 2015 r. Na piętrze pałacu wilanowskiego zarezentowaliśmy wilanowską kolekcję ceramiki – niezwykle cenne i rzadkie przedmioty z czerwonej i czarnej kamionki. Wystawie towarzyszył starannie opracowany, bogato ilustrowany katalog.

Fragment okładki katalogu

Katalog „Czerwona i czarna kamionka oraz jej naśladownictwa w zbiorach wilanowskich” przedstawia dokonania ceramików europejskich, którym udało się odtworzyć w lokalnych wytwórniach wyroby ceramiczne znane wcześniej tylko na Dalekim Wschodzie. Publikacja jest skierowana do szerokiego grona odbiorców zainteresowanych nie tylko ceramiką. Autorka Barbara Szelegejd przedstawia też początki dziejów czekolady, herbaty i kawy na naszym kontynencie, nowinek kulinarnych, które – co dziś nie jest oczywiste – nie od razu znalazły uznanie rodzimych koneserów.

Wraz z herbatą, którą sprowadzano do Europy z Chin od początku XVII w., importowano też niewielkie imbryczki z czerwonej kamionki, które pozwalały uzyskać pełnię walorów smakowo-zapachowych sporządzanego naparu. Musiało jednak minąć niemal stulecie, by zaczęły powstawać europejskie imbryki tego rodzaju, a następnie całe serwisy do picia herbaty, kawy i czekolady. Popularność nowych napojów i oryginalny sposób ich podawania sprawiły, że szybko pojawiły się też specjalne lokale i klientela gotowa spędzać w nich czas nad filiżanką aromatycznego naparu.

Na wystawie w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zaprezentowaliśmy najwcześniejsze, unikatowe przykłady naczyń z czerwonej kamionki z końca XVII w., wypalanej przez holenderskiego mistrza imbryków Ary'ego de Milde i działających w Anglii braci Elersów.

Wyjątkowym powodem do dumy był największy w Polsce zespół kamionki Johanna Friedricha Böttgera, słynnego alchemika i więźnia Augusta Mocnego, któremu udało się uruchomić w Miśni pierwszą europejską manufakturę porcelany.

W kolekcji Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie znajdują się również nieczęsto spotykane w polskich zbiorach czerwone kamionki ze Staffordshire z 2. poł. XVIII w., kiedy moda na ten rodzaj ceramiki rozkwitła na nowo. Jeszcze większą rzadkością są imitacje czerwonych wyrobów wiązane z brandenburską wytwórnią w Plaue nad Hawelą, podobnie jak naśladownictwa czarnych naczyń klasycystycznych, które są dziełem Ignacego Ceyzika, twórcy o wielkim talencie i pełnych tragizmu losach.

Wystawa „Wokół herbaty, kawy i czekolady” znakomicie wpisała się w program rekonstrukcji staropolskich receptur i serwowania potraw znanych poprzednim wiekom, realizowany przez Muzeum Pałacu w Wilanowie. Nie wolno zapominać, że gotowanie jest także sztuką. Dokumentują to już wydane drukiem historyczne zbiory przepisów, najstarsze polskie książki kucharskie opatrzone znakomitymi omówieniami i bogato ilustrowane zdjęciami dzieł sztuki użytkowej. Ekspozycja czerwonych i czarnych naczyń do podawania aromatycznych używek uzupełniona jest przykładami innych wyrobów z porcelany, emalii, srebra i platerów ze zbiorów muzeum, kartami wzorników firm produkujących tego typu wyroby, rycinami dawnych map i zielnikowymi wyobrażeniami roślin, które zmieniły gust kulinarny w Europie.

Wystawa na pierwszym piętrze pałacu wilanowskiego odbyła się w dniach 29 kwietnia 2014 r.  – 31 grudnia 2015 r.

Polecane